Azerbaycan'da yerel halkın bile her zaman bilmediği 20 sıra dışı yer

Azerbaycan denildiğinde çoğu kişinin aklına önce Bakü, İçerişehir, Kız Kulesi, Gebele ya da Şeki gelir. Ülkenin en çok ziyaret edilen noktaları bunlardır ve bunu fazlasıyla hak ederler. Ancak bilinen rotaların dışına çıktığınızda bambaşka bir Azerbaycan keşfetmeye başlarsınız.

Bu ülkede Mars yüzeyini andıran renkli dağları görebilir, Bakü'nün hemen yakınındaki pembe bir gölü ziyaret edebilir, sarp kayalıkların zirvesine kurulmuş tarihi bir kaleye tırmanabilir, milyonlarca yıldır varlığını sürdüren kadim ormanlarda yürüyebilir ya da dünyada doğal şifalı petrolün tedavi amacıyla kullanıldığı tek sağlık merkezini keşfedebilirsiniz.

Bu listede Azerbaycan'ın en popüler turistik yerlerini sıralamıyoruz. Amacımız, çoğu gezginin gözünden kaçan, ülkenin farklı yüzünü gösteren 20 özel noktayı bir araya getirmek. Bazıları Bakü'ye sadece kısa bir sürüş mesafesinde, bazıları ise uzun dağ yollarının sonunda yer alıyor. Ancak ortak özellikleri, Azerbaycan'ı alışılmışın dışında tanıtıyor olmaları.

1. Hızı'nın renkli dağları

İlk kez görenlerin büyük bölümü bu manzaranın İzlanda'da ya da Amerika'nın batısında olduğunu düşünür. Oysa Azerbaycan'ın en ilginç doğal oluşumlarından biri Bakü'ye iki saatten daha kısa bir mesafede bulunuyor.

Milyonlarca yıl boyunca farklı minerallerin etkisiyle oluşan bu tepeler kırmızı, sarı, gri, kahverengi ve turuncunun onlarca tonuna bürünmüş durumda. Katman katman uzanan renkler, sanki dev bir ressam tarafından kayaların üzerine işlenmiş gibi görünüyor.

Burayı ziyaret etmek için en uygun zaman sabahın erken saatleri ya da gün batımından hemen öncesidir. Güneş ışığı kaya katmanlarını belirginleştirir ve ortaya etkileyici fotoğraf kareleri çıkarır.

Son yıllarda daha fazla kişi tarafından keşfedilmeye başlansa da Hızı'nın renkli dağları hâlâ sakinliğini koruyor. Kalabalık tur gruplarıyla karşılaşmadan doğanın tadını çıkarabileceğiniz ender yerlerden biri.

2. Masazır pembe gölü

Bakü'nün hemen dışında yer alan Masazır Gölü, Azerbaycan'ın en şaşırtıcı doğal güzelliklerinden biridir. Her gün bu bölgeden geçen birçok kişi bile gölün belirli dönemlerde pembe renge büründüğünü bilmiyor.

Bu sıra dışı renk gökyüzünün yansımasından kaynaklanmıyor. Yüksek tuzluluk oranına uyum sağlayan mikroorganizmalar, özellikle yaz aylarında suya pembe tonlarını veriyor. Sıcaklık arttıkça gölün rengi daha da belirgin hâle geliyor.

Gölün çevresindeki beyaz tuz yatakları ise manzarayı daha da etkileyici kılıyor. Mavi gökyüzü, beyaz kıyılar ve pembe su bir araya geldiğinde Azerbaycan'da başka hiçbir yerde göremeyeceğiniz bir görüntü ortaya çıkıyor.

Masazır'ı en güzel hâliyle görmek istiyorsanız yaz aylarında ve güneşli bir günde ziyaret etmeniz tavsiye edilir.

3. Ivanovka

İsmayıllı rayonunda bulunan Ivanovka, Azerbaycan'ın en sıra dışı köylerinden biridir. On dokuzuncu yüzyılda Rus yerleşimciler tarafından kurulan köy, bugün bile kendine özgü mimarisini ve yaşam kültürünü korumaya devam ediyor.

Ahşap evler, geniş sokaklar ve meyve bahçeleri sayesinde buraya gelenler kendilerini ülkenin başka bir bölgesinde değil, bambaşka bir coğrafyada hissediyor.

Ivanovka uzun yıllar boyunca Sovyetler Birliği'nin dağılmasının ardından faaliyetini sürdüren son kolhoz olarak tanındı. Bu özelliği sayesinde tarihçiler, gazeteciler ve farklı ülkelerden gelen gezginler için ilgi çekici bir durak hâline geldi.

Buraya insanlar belirli bir yapıyı görmek için değil, Azerbaycan'ın az bilinen tarihini ve kültürel çeşitliliğini yakından tanımak için geliyor.

4. Alınca kalesi

Nahçıvan'ın dağları üzerinde yükselen Alınca Kalesi, Azerbaycan'ın en etkileyici tarihi yapılarından biridir. Konumu nedeniyle zaman zaman Machu Picchu'ya benzetilse de bu benzerlik yalnızca manzaradan kaynaklanıyor.

Kaleye ulaşmak için yüzlerce basamak çıkmanız gerekiyor. Zirveye vardığınızda ise Nahçıvan'ın vadileri ve dağ silsileleri ayaklarınızın altına seriliyor.

Bin yılı aşkın geçmişe sahip olan Alınca, uzun kuşatmalara direnen ve bölgenin en güçlü savunma noktalarından biri olarak kabul edilen önemli bir kale olmuştur.

Bugün gerçekleştirilen restorasyon çalışmaları sayesinde ziyaretçiler hem tarihi surları gezebiliyor hem de Orta Çağ'da bu kalenin nasıl göründüğünü hayal edebiliyor.

5. Diri Baba türbesi

Bakü'den Şamahı'ya doğru ilerlerken kayalıkların içine gizlenmiş etkileyici bir yapı dikkatinizi çeker. Diri Baba Türbesi, Azerbaycan'ın en sıra dışı mimari eserlerinden biri olarak kabul edilir.

On beşinci yüzyılda inşa edilen türbe, doğal kaya oluşumuyla öylesine uyumlu bir şekilde tasarlanmıştır ki uzaktan bakıldığında kayanın ayrılmaz bir parçası gibi görünür.

Yüzyıllardır bu yapı hakkında pek çok efsane anlatılıyor. Rivayetlere göre burada yatan Diri Baba'nın manevi gücü nedeniyle insanlar uzun yıllar boyunca burayı ziyaret etmiş, dua etmiş ve saygı göstermiştir.

Tarih meraklısı olmasanız bile yalnızca mimarisi ve bulunduğu eşsiz konum nedeniyle Diri Baba Türbesi mutlaka görülmesi gereken yerlerden biridir.

6. Çıraqqala - bulutların üzerinde yükselen kale

Çıraqqala'ya ulaşmak için aracınızı dağın eteklerinde bırakıp yürüyerek devam etmeniz gerekir. Yol zaman zaman yorucu olsa da zirveye ulaştığınızda karşınıza çıkan manzara bütün emeğinize değecektir.

Şabran bölgesindeki yüksek kayalıkların üzerine kurulan bu kale, yüzyıllar boyunca Hazar kıyılarını ve çevredeki geçitleri kontrol eden en önemli savunma noktalarından biri olmuştur. Stratejik konumu sayesinde yaklaşan tehlikeler kilometrelerce uzaktan fark edilebiliyordu.

Günümüzde kaleden yalnızca surların ve kulelerin bir bölümü ayakta kalmış olsa da buranın en etkileyici yanı tarihi atmosferidir. Dağların sessizliği, temiz hava ve sonsuz gibi görünen manzaralar ziyaretçilere unutulmaz bir deneyim yaşatır.

Sabah erken saatlerde ya da gün batımına yakın buraya gelirseniz hem yürüyüş daha keyifli olur hem de çevredeki dağlar en güzel ışık altında görülür.

7. Duzdağ - yerin altındaki bembeyaz dünya

Nahçıvan'da bulunan Duzdağ, Azerbaycan'ın en sıra dışı doğal alanlarından biridir. Dışarıdan bakıldığında sıradan bir dağ gibi görünse de içinde kilometrelerce uzanan tuz galerileri saklıdır.

Uzun yıllardır bu galeriler doğal tedavi merkezi olarak kullanılmaktadır. Sabit sıcaklık, düşük nem oranı ve tuz bakımından zengin hava sayesinde özellikle solunum yolu rahatsızlığı yaşayan insanlar buraya gelmektedir.

Tedavi amacıyla gelmeseniz bile yer altındaki galerileri görmek başlı başına farklı bir deneyimdir. Beyaz tuz duvarları, geniş tüneller ve derin sessizlik insanın kendisini bambaşka bir dünyada hissetmesini sağlar.

Arkeolojik araştırmalar, bu bölgede binlerce yıl önce de tuz çıkarıldığını gösteriyor. Bu yönüyle Duzdağ yalnızca doğal bir oluşum değil, aynı zamanda Kafkasya'nın en eski madencilik merkezlerinden biridir.

8. Maralgöl - kalabalıklardan uzak saklı bir göl

Göygöl, Azerbaycan'ın en tanınmış göllerinden biridir. Ancak çok az kişi, hemen yakınında yer alan Maralgöl'ü ziyaret eder.

Maralgöl'e ulaşmak biraz daha zahmetli olduğu için burası doğal güzelliğini büyük ölçüde korumayı başarmıştır. Kalabalık tur grupları yerine kuş sesleri, çam ormanları ve tertemiz dağ havası sizi karşılar.

Rüzgârsız günlerde gölün yüzeyi adeta dev bir aynaya dönüşür. Çevredeki dağlar ve ormanlar suyun üzerinde kusursuz şekilde yansır. Bu nedenle Maralgöl, doğa fotoğrafçıları için Azerbaycan'ın en özel noktalarından biri kabul edilir.

Şehir hayatının gürültüsünden uzaklaşıp doğayla baş başa kalmak isteyenler için Maralgöl ideal bir duraktır.

9. İlisu - Kafkas ruhunu yaşatan dağ köyü

Azerbaycan'ın kuzeybatısında, Gürcistan sınırına yakın konumda bulunan İlisu, ülkenin en güzel dağ köylerinden biridir. Buraya gelen ziyaretçileri ilk karşılayan şey doğadan çok köyün kendine özgü atmosferidir.

Taş evler, eski gözetleme kuleleri ve dar sokaklar, İlisu'nun yüzyıllardır koruduğu tarihi kimliğini bugüne taşıyor. Köyü gezerken modern dünyanın temposundan tamamen uzaklaştığınızı hissedersiniz.

İlisu aynı zamanda yürüyüş severler için de harika bir başlangıç noktasıdır. Köyün çevresindeki patikalar şelalelere, yaylalara ve Büyük Kafkas Dağları'nın en etkileyici seyir noktalarına ulaşır.

Buraya giden yol bile başlı başına bir gezi deneyimidir. Her virajın ardından açılan yeni manzaralar, sık sık mola vermek istemenize neden olur.

10. Kiş kilisesi - Kafkasya'nın en eski Hristiyan yapılarından biri

Şeki'nin yalnızca birkaç kilometre dışında bulunan Kiş köyü, Azerbaycan'ın en önemli tarihi yapılarından birine ev sahipliği yapıyor. Küçük ve sakin bir yerleşim yeri olmasına rağmen köy, yüzyıllardır tarihçilerin ve arkeologların ilgisini çekiyor.

Birçok araştırmacıya göre Kiş Kilisesi, Kafkas Albanyası döneminde inşa edildi ve bölgedeki ilk Hristiyan ibadet merkezlerinden biri oldu. Yapılan kazılarda eski mezarlar, yapı kalıntıları ve çok sayıda tarihi eser gün yüzüne çıkarıldı.

Burayı özel kılan yalnızca tarihi değildir. Sessiz ortamı, yaşlı ağaçları ve taş duvarları sayesinde köy, ziyaretçilerine zamanda yolculuk yapıyormuş hissi verir.

Şeki'ye kadar gelmişken Kiş'i görmeden dönmemek gerekir. Küçük olmasına rağmen birçok gezgin için seyahatin en unutulmaz duraklarından biri hâline geliyor.

11. Yanar Dağ - yüzyıllardır sönmeyen ateş

Dünyada doğal gazın yer yüzüne çıkarak aralıksız yandığı yerlerin sayısı oldukça azdır. Bunlardan biri de Bakü'nün hemen dışında bulunan Yanar Dağ'dır.

Adından da anlaşılacağı gibi burası gerçekten "yanan dağ" olarak bilinir. Ancak aslında yanan şey dağın tamamı değil, yamacından çıkan doğal gazdır. Alevler yağmurda da, kışın da, yazın da sönmeden yanmaya devam eder.

Çoğu ziyaretçi buraya gündüz saatlerinde gelir. Oysa en etkileyici manzara gün batımından sonra ortaya çıkar. Hava karardıkça alevler daha parlak görünür ve çevreye bambaşka bir atmosfer hâkim olur.

Yanar Dağ, Azerbaycan'ın neden "Odlar Yurdu" olarak anıldığını en iyi gösteren yerlerden biridir. Yüzyıllar önce bu topraklardan geçen seyyahlar da yerden yükselen bu doğal ateşlerden söz etmişlerdir.

Zamanınız varsa Yanar Dağ ziyaretinizi yakınındaki Ateşgah Ateş Tapınağı ile birleştirebilirsiniz. Bu iki tarihi ve doğal nokta aynı gün içinde rahatlıkla gezilebilir.

12. Naftalan - petrolün yakıt değil, şifa kaynağı olduğu şehir

Petrol denildiğinde akla genellikle enerji, sanayi ve yakıt gelir. Ancak Azerbaycan'da petrolün bambaşka bir amaç için kullanıldığı eşsiz bir şehir bulunuyor.

Naftalan, dünyada doğal naftalan petrolünün tedavi amacıyla kullanıldığı tek sağlık merkezidir. Burada çıkarılan petrol, klasik ham petrolden farklı özelliklere sahiptir ve yakıt üretiminde kullanılmaz.

Yüz yılı aşkın süredir farklı ülkelerden gelen insanlar eklem rahatsızlıkları, cilt hastalıkları, kas ve iskelet sistemi sorunları ile rehabilitasyon tedavileri için Naftalan'ı ziyaret ediyor.

Günümüzde şehir modern sağlık tesisleri, konforlu sanatoryumları ve gelişmiş tedavi merkezleriyle sağlık turizminin en önemli destinasyonlarından biri hâline gelmiştir. Tedavi planlamıyor olsanız bile dünyada benzeri bulunmayan bu doğal zenginliği yerinde görmek için Naftalan'a uğramaya değer.

13. Hirkan Millî Parkı - milyonlarca yıllık orman

Azerbaycan'ın güneyinde bulunan Hirkan Millî Parkı, ülkenin en değerli doğal alanlarından biridir. Buradaki ormanların geçmişi milyonlarca yıl öncesine kadar uzanır.

Parkta yetişen bazı ağaç ve bitki türleri buzul çağından günümüze kadar ulaşmayı başarmıştır. İşte bu nedenle Hirkan ormanları UNESCO Dünya Mirası Listesi'nde yer almaktadır.

Parkın içine girdiğiniz anda kendinizi Azerbaycan'ın başka bir bölgesinde değil, adeta subtropikal bir ormanda hissedersiniz. Dev ağaçlar, yoğun bitki örtüsü, eğrelti otları ve nemli hava bölgeye bambaşka bir karakter kazandırır.

Yaz aylarında ülkenin birçok bölgesinde sıcaklık oldukça yükselirken Hirkan Millî Parkı serin atmosferiyle doğa yürüyüşleri ve ekoturizm için en ideal rotalardan biri olur.

14. Laza - şelalelerle çevrili dağ köyü

Kusar bölgesinde bulunan Laza Köyü, Büyük Kafkas Dağları'nın eteklerinde yer alan en etkileyici doğal destinasyonlardan biridir. Köy, yüksek kayalıklar, yemyeşil vadiler ve sayısız şelaleyle çevrilidir.

İlkbaharın sonu ve yazın başında dağlardaki karlar erimeye başladığında şelaleler en güçlü hâline ulaşır. Köyün neredeyse her noktasında akan suyun sesi duyulur ve bu manzara Laza'ya eşsiz bir güzellik kazandırır.

Şahdağ Turizm Merkezi'ne oldukça yakın olmasına rağmen Laza, sakin atmosferini korumayı başarmıştır. Burada kalabalık yerine doğayla baş başa vakit geçirmek mümkündür.

Doğa yürüyüşü yapmak, fotoğraf çekmek ya da sadece temiz dağ havasını soluyarak dinlenmek isteyenler için Laza, Azerbaycan'ın en güzel köylerinden biridir.

15. Beşbarmak dağı - efsanelerin gölgesindeki zirve

Bakü ile Kuba arasında yükselen Beşbarmak Dağı, Azerbaycan'ın en tanınan doğal simgelerinden biridir. Uzaktan bakıldığında gökyüzüne uzanan beş parmağı andırdığı için bu isim verilmiştir.

Ancak Beşbarmak yalnızca ilginç görünümüyle değil, manevi değeriyle de öne çıkar. Yüzyıllardır insanlar buraya dua etmek, adak adamak ya da yalnızca bu özel atmosferi yaşamak için geliyor.

Zirveye çıktıkça Hazar Denizi, geniş düzlükler ve Büyük Kafkas Dağları aynı anda gözler önüne serilir. Özellikle gün doğumu ve gün batımında ortaya çıkan manzara fotoğraf tutkunları için unutulmaz kareler sunar.

Doğayla tarihin ve inancın iç içe geçtiği Beşbarmak, Azerbaycan'da mutlaka görülmesi gereken yerlerden biridir.

16. Gobustan'ın gizli çamur volkanları

Gobustan denildiğinde çoğu kişinin aklına tarih öncesi kaya resimleri gelir. Oysa bu bölge, dünyanın en büyük çamur volkanları alanlarından birine de ev sahipliği yapıyor.

Dünyadaki çamur volkanlarının yaklaşık yarısı Azerbaycan'da bulunuyor. Ziyaretçilerin büyük bölümü yalnızca en bilinen noktalara giderken, çevrede neredeyse hiç kimsenin uğramadığı onlarca farklı volkan yer alıyor.

Bu bölgenin manzarası alışılmış doğa görüntülerinden tamamen farklıdır. Gri tepeler, çatlamış topraklar ve yavaş yavaş kaynayan çamur, sanki başka bir gezegendeymişsiniz hissi uyandırır. Sessizliği yalnızca gaz kabarcıklarının oluşturduğu hafif sesler bozar.

Kalabalıklardan uzak, Azerbaycan'ın en sıra dışı doğal oluşumlarını görmek isteyenler için Gobustan'ın gizli çamur volkanları unutulmaz bir deneyim sunuyor.

17. Gala - geçmişe açılan bir kapı

Bakü şehir merkezine kısa bir mesafede bulunan Gala Devlet Tarih ve Etnografya Koruma Alanı, ziyaretçilerini yüzyıllar öncesinin Abşeron Yarımadası'na götürüyor.

Burada restore edilmiş taş evler, geleneksel avlular, demirci ve çömlekçi atölyeleri, tandırlar ve günlük yaşamda kullanılan yüzlerce eşya görülebilir. Burası klasik bir müzeden çok yaşayan tarihi bir köyü andırıyor.

Çocuklu aileler için de oldukça keyifli bir destinasyondur. Cam vitrinlerin arkasındaki eserleri izlemek yerine eski evleri gezebilir, geleneksel zanaatları yakından görebilir ve geçmişte insanların nasıl yaşadığını daha iyi anlayabilirsiniz.

Azerbaycan kültürünü ve Abşeron'un tarihini yakından tanımak isteyenler için Gala mutlaka görülmesi gereken yerlerden biridir.

18. Batabat Gölü - yer değiştiren yüzen ada

Nahçıvan'da bulunan Batabat Gölü, Azerbaycan'ın en ilginç doğal oluşumlarından birine ev sahipliği yapıyor. Gölün ortasında yer alan küçük ada sabit değildir ve yıl boyunca rüzgârın etkisiyle sürekli yer değiştirir.

Aslında bu ada, bitki örtüsü ve turba tabakasından oluşan doğal bir kara parçasıdır. Kıyıya bağlı olmadığı için gölün yüzeyinde yavaş yavaş hareket eder ve her ziyaretinizde farklı bir noktada görülebilir.

Yaklaşık 1800 metre yükseklikte bulunan Batabat, yaz aylarında bile serin havasıyla dikkat çeker. Yeşil çayırlar, temiz dağ havası ve sakin atmosfer burayı dinlenmek isteyenler için ideal bir kaçış noktası hâline getiriyor.

Henüz kitlesel turizmin ulaşmadığı Batabat, Nahçıvan'ın en özel doğal güzelliklerinden biri olmaya devam ediyor.

19. Lerik - uzun ömürlü insanların yaşadığı şehir

Azerbaycan'ın güneyindeki Lerik, yalnızca doğal güzellikleriyle değil, uzun ömürlü insanlarıyla da tanınıyor. Dünyanın farklı ülkelerinde yüz yaşını aşan insanlarla ilgili haberlerde bu küçük dağ şehrinin adına sıkça rastlamak mümkün.

Bilim insanları bu durumun nedenini kesin olarak açıklayamasa da temiz dağ havası, doğal kaynak suları, sağlıklı beslenme alışkanlıkları ve hareketli yaşam tarzının önemli rol oynadığı düşünülüyor.

Lerik'e giden yol Talış Dağları'nın yemyeşil ormanları arasından geçiyor. Şehrin çevresindeki köyler ve doğal manzaralar, Azerbaycan'ın en huzurlu bölgelerinden birini oluşturuyor.

Vaktiniz olursa Uzun Ömür Müzesi'ni de ziyaret etmeyi unutmayın. Dünyada bu konuya adanmış müzelerin sayısı oldukça azdır.

20. Xınalık yolu - yolculuğun kendisi bir destinasyon

Bazen seyahatin en unutulmaz bölümü varış noktası değil, oraya giden yoldur. Kuba'dan Xınalık'a uzanan dağ yolu bunun en güzel örneklerinden biridir.

Yol boyunca manzara sürekli değişir. Yeşil tepeler yerini derin vadilere, sarp kayalıklara ve yüksek dağlara bırakır. Her virajdan sonra durup fotoğraf çekmek isteyeceğiniz yeni bir manzara karşınıza çıkar.

Xınalık'a ulaşmak elbette unutulmaz bir deneyimdir. Ancak birçok gezgin için asıl unutulmaz olan, bu eşsiz dağ yolunda geçirilen zamandır.

Bu rotada acele etmeyin. Seyir noktalarında mola verin, dağ havasını içinize çekin ve Büyük Kafkas Dağları'nın sunduğu benzersiz manzaranın tadını çıkarın.

Herkesin görmediği Azerbaycan'ı keşfedin

Azerbaycan yalnızca Bakü'den, tarihi yapılardan ve popüler turistik noktalardan ibaret değildir. Ülkenin dört bir yanında, hâlâ geniş kitleler tarafından keşfedilmemiş doğal güzellikler, tarihi yapılar ve eşsiz manzaralar bulunuyor.

Bu listede yer alan destinasyonlar, Azerbaycan'ın farklı yüzünü keşfetmek isteyen gezginler için ilham verici rotalar sunuyor. Klasik gezi programlarının dışına çıkıp bu özel yerleri ziyaret ettiğinizde, ülkeyi çok daha yakından tanıma fırsatı bulacaksınız.

Seyahatinize Bakü'den başlayacaksanız, önceden size uygun bir Bakü oteli seçebilir, ülkenin farklı bölgelerine yapacağınız gezileri kolayca planlayabilirsiniz. Tatilinizi sağlık turizmiyle birleştirmek isterseniz, dünyanın doğal naftalan petrolüyle tedavi sunan tek merkezi olan Naftalan sanatoryumları da rotanıza mutlaka eklenmesi gereken yerler arasında bulunuyor.